Doğal granit, 1980’lerde Türkiye’de en değerli yapı kaplama malzemesi olarak pazarda yerini alıyordu. Çoğunlukla İtalya’dan ithal yoluyla temin edilirken, Türkiye’mizin taahhüt sektörünün en değerli kuruluşlarından STFA, ülkemizin doğal granit kaynaklarını değerlendirmek arzusu ile madencilik ve sanayi yatırımı yaparak sektörün ilki oldu. Ama maalesef teşebbüs başarılı sonuçlanmadı.
Bu teşebbüsün ardından 1980’li yılların sonlarında Doğa Madencilik, Borusan Holding ve Silkar Holding de sektöre yatırım yaptılar. Doğa Madencilik, blok ithal edip proses yaparak ilerlemeyi tercih etti. Borusan ve Silkar ise ülkemiz kaynaklarını ekonomiye katmak için arama ve doğal granit madenciliği ve sanayiciliğine önemli yatırımlar yaptılar.
Kırklareli, İzmir (Bergama), Aksaray, Giresun, Eskişehir, Ankara, Kütahya, Samsun illerinde doğal granit madenciliği yapılıp fabrikalara hammadde temin edilirken, çokça da blok ithalatı yapılıyordu. Bu illerimizdeki ocaklarda blok üretim faaliyetleri halen sürdürülmektedir.
Ülkemiz kaynaklarında renk ve doku çeşitliliği çok sınırlı kaldığı için, öte yandan İtalya, İspanya, Brezilya, Hindistan, Norveç, Finlandiya ve Ukrayna’dan yoğun blok ithalatı yapılıyordu.
Sonraki yıllarda önce Çin’den, sonra da Vietnam ve İran’dan, daha sonra da Mısır’dan çok ucuz vasıfsız granit ithalatı sektöre büyük darbe vurdu. Ürün prestijini yitirme sürecine girdi. Üreticiler, haksız rekabetle savaşmakta zorlandı. Bu süreçte sektörün üç büyüklerinden ikisi doğal granit sektöründeki faaliyetlerini durdurma kararı alıp sektörden çekildiler.
Bakanlığın, Türk Sanayisini korumak üzere aldığı koruyucu önlemlerle sektör varlığını sürdürmeye çalışmaktadır. Sektörde, peyzaj çalışmalarında şehircilikte kullanılan kalın ürünler ile bina iç ve dış kaplamada kullanılan ince ürünler olmak üzere iki ürün grubu oluşmuştur. Peyzaj ürünleri grubunda çok sayıda üretici firma faaliyette olduğu halde, bina iç-dış kaplamasına vasıflı özellikli granit üreten firma sayısı sınırlıdır.
İthal ürün rekabetinde, Mısır menşeli ürünler enerji, işçilik vb. Her türlü maliyet unsurunda çok düşük girdilerle Türkiye’ye düşük fiyat politikası uygulamaktadır. Mısır’dan limanlarımıza konteynerla nakliye maliyeti sadece 10 TL/m² olup, şehir içi nakliye bedellerimiz bile bunun üstündedir.
Mısır rekabeti sektörü aşırı zorlamakta olup sektör mensupları Bakanlığımıza koruyucu önlemler için müracaatta bulunmuşlardır. Doğal granit üretim sürecinde grid ve çelik lama ile kesim yapan katraklar, çelik fiyatlarındaki artışa bağlı olarak yüksek maliyetli proses haline gelmiş ve yerini elmas telli katraklara bırakmaktadır. Ülkemizde elmas telli katrakta doğal granit kesim kapasitesi yarım milyon metrekareye ulaşmıştır. Testere ile kesim yapan ve milyonlarca m² kesim yapan sektörün kapasitesi, güvenli veri eksikliği nedeniyle tam ifade edilememektedir.
Binaların iç ve dış kaplamalarında doğal granitler estetiği, dayanıklılığı, doğallığı ve ekonomisi ile en doğru ürünlerdir. Türkiye’mizde onlarca doğal granit üreticisi güçlükle faaliyetlerini sürdürmektedir. Bergama yöresi üreticileri, Avrupa’ya peyzaj ürünleri ihracatı ile güçlerini korumaya çalışmaktadır.
Bakanlığımızın, Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde titizlikle yaptığı çalışmaların sonucunda, Türkiye’miz doğal granit sektörünün Mısır’ın haksız rekabetinden korunması yolunda alacağı kararla sektörümüzün hızla gelişmesini ümit ediyoruz.
Yapay Ürünler:
Öte yandan; yapay ürünlere de teslim olunmamalı…
İtalyan seramik, porselen üretim hattı imalatçılarının büyük boy plaka üretiminde sağladıkları başarılı sonuçlar yapay ürünlerin doğal taştan çok büyük ölçüde pazar payı kapmalarına imkan sağlıyor. Yıllardır gerek yeni yapılarda gerek yenilemelerde yüzeylerde mermer yerine seramik kullanımı olağanüstü artmaktadır. Hem daha kolay uygulanması, hem daha ekonomik oluşu doğal taş sektörünün kaptırdığı pazar payını her yıl daha da arttırmaktadır.
İç ve dış kaplamalardaki kullanımlara mutfak tezgahları da eklenmektedir. Mutfak tezgahlarında mermer, granit kullanımlarında kuvars plakalara dönüşüm şimdi de porselen levhalara yönelme eğilimi yaşamaktadır. Önceleri Avrupa, Hindistan, Çin’den ithal edilen büyük porselen levhalar 2024 yılından itibaren ülkemizde üretilmeye başlanmıştır.
Diğer sektörlerde de hep olduğu gibi ben de yaparım yapmalıyım rekabeti ile iki yıl içinde dört fabrika birden kurulup ülke kapasitesinin çok üstünde tesislere yatırım yapılmıştır. İtalyan makine üreticilerine milyonlarca euroları ödedik. Bu ürün grubu için de; şimdi ithalatın azaltılıp, ihracat yapılan dönem olmalı zira kurulan kapasite ülke kullanımının üstünde oluştu.
Değerli atölye işleten sanatkar mermercilerimiz bu ürünü de işleyebilmek için çabalamaktadırlar. Gerek işlerken gerek kullanımda karşılaşılan ve karşılaşılacak olan sorunların çözümü için ilgili taraflar çaba göstermektedirler.
Öte yandan doğal granit ve kuvars gibi ürünlerin mutfak tezgahlarındaki mutlak üstünlüğü de sürmektedir ve hep sürecektir. Kuvars ürünlerde de desen baskı sistemleri geliştirilmiş ve mermer görünümlü porselenden sonra mermer görünümlü kuvars da pazarda yerini almaktadır. Sonuçta her ürün doğal mermerimize ve granitimize desen taklidi ile benzemeye çalışmaktadır.
Sayın Prof.Dr. Faruk Çalapkulu’nun sözleri ile “Taze gülün her zaman alıcıları olacaktır.” Ama TÜMMER’imizin de mimar ve müteahhitlerimize doğal güllerimizi unutturmamak için çaba göstermesini diliyoruz.
Tüm bu gelişmeler ışığında; İzfaş’ın da Türk Doğal Taş Sektörüne haksız rekabet ile zarar veren ülkelere kapılarını açmasını da içimize sindiremeyeceğimiz çok açıktır.
Marble’ın 30. Yılında, Fuar’ın nice yıllar ve doğru belirlenen müşteriler ile yoluna devam etmesini diliyoruz.
